CNC Torna Tezgahlarında Diş Çekme

Ücretsiz Webinar Konuları:

Torna takımları ve uç çeşitleri
Diş çekme prensibi
Uygulamaların şekilli anlatımı

 

Eğitmen:
Baki TORAMAN ( Cam Teknik Müdürü )
Harun ACAR ( Cam Uzmanı )

 

Tarih: 11 Mayıs Perşembe

 

 

Saat: 10:00

Etkinlik gerçekleştirildi.

Diş çekme, bir vida dişi oluşturma işlemidir. Her yıl farklı makina elemanlarından daha fazla vida dişleri üretilmekte olup, üretim aşamasının önemli noktalarından biri halini almıştır.

 

CNC  torna tezgahlarında diş çekme unsuru, kullanıcılar için en zorlu işlemlerden biridir. En küçük bir hatada takım veya torna tezgahı zarar görebilir. Bu nedenle deneyim ve kullanılan cam yazılımı büyük önem taşır. Diş çekme her ne kadar tezgah özelliği ve kullanıcı bilgisi ile sınırlı gibi görünse de, kullanılan cam programlarıyla artık bu sorun aşılmış bulunmaktadır. Kullanıcıların müdahale edemeyeceği noktalarda, bu işlemde yetkin olan cam yazılımlarının kullanılmasıyla işleri kolaylaştırmak mümkündür.
 
2 eksenden CY eksene kadar  tüm ayrıntıların ele alındığı bu makalemizde farklı işlevlere sahip tezgahlarda da diş çekme işleminin gerçekleştirebileceği bilgisi görselli anlatımlarıyla yer almaktadır.

 

 

 

Konu Başlıkları
Torna takımları ve uç çeşitleri
Diş çekme prensibi
Uygulamaların şekilli anlatımı

Ücretsiz Webinar Konuları:

Torna takımları ve uç çeşitleri
Diş çekme prensibi
Uygulamaların şekilli anlatımı

 

Eğitmen:
Baki TORAMAN ( Cam Teknik Müdürü )
Harun ACAR ( Cam Uzmanı )

 

Tarih: 11 Mayıs Perşembe

 

 

Saat: 10:00

Etkinlik gerçekleştirildi.
CNC-Torna-Tezgahlarinda-Dis-Cekme

 

Özet

 

 

 

Bu makalede CNC torna tezgahlarında diş çekme ve tezgahların  yapabilirlikleri doğrultusunda işleme stratejileri hakkında 2 eksenden CY eksen ve kayar otomat tezgahlarına kadar geniş yelpazede yöntemler anlatılmıştır.

1. Giriş

 

Diş çekme, tüm tornalama tezgahlarında en sık kullanılan aynı zamanda da en zor olan stratejilerden biridir. Bu strateji bir çok çevrim komutu veya makrodan meydana gelebilir. Kullanıcı bilgisi ve tezgah kapasitesine bağlı olarak diş çekme işlemleri belirli sınırlar için  ileri bir boyuta taşımıştır. Açılı, farklı hatvelere  sahip veya Radiuslu form üzerinde  dişler olabilir kontrol ünitesi üzerinden elle yazılması mümkün olmayan durumlarda CAM programları devreye girmektedir. Seri imalat için ise ayarların çok değiştiği ve belli bir sisteme bağlanması gereken işlerimizde makrolu çalışma bize hız katacaktır. Makro kodlarının tanıtılması ve kullanılması tezgah kontrol ünitesinin desteklemesi ile sadece mümkündür.

 

 

 

CY eksenli torna tezgahları veya B eksenli millturn tezgahlarında ise tezgahların frezeleme özelliklerinden faydalanılarak diş tarakları kullanılabilir. Özel forma sahip büyük çaplardaki dişler için ise 5 eksen yüzey işleme komutları dahi kullanılabilir. Kayar otomatlarda ise bu özel durumlara bir yenisi eklenir ve whirling ünitesi kullanılarak şekil 1 deki gibi diş çekme işlemi gerçekleşir.

Whirlingu_Unitesinin_CAM_programi_ile_kontrolu

Şekil 1. Whirling ünitesinin CAM programı ile kontrolü
ve gerçek görüntüsü.

Torna takımları ve uç çeşitleri hakkında;

 

 

 

Takım ve tezgah teknolojisinin her geçen gün gelişmesi işlerimizi kolaylaştırıp hızlandırırken bilmemiz ve öğrenmemiz gereken CNC  kodları, takip etmemiz gereken teknolojiler artmaktadır.

Şekil 2.1 İç çap ve Dış çap diş tornalama takımları

Şekil 2.1 İç çap ve Dış çap diş tornalama takımları

Dis_Tirnagi_Kullanilarak_Dis_Acma

Şekil 2.2 Diş tarağı kullanarak diş açma (CY eksenli torna, kayar otomat veya millturn tezgahlar için geçerlidir)

mini_torna_dis_cekme_takimi2

Şekil 2.3 mini torna diş çekme takımı

Whirling_Dis_Cekme_Takimi2

Şekil 2.4 Whirling diş çekme takımı

Ovalama_yontemi

Şekil 2.5 Ovalama yöntemi

Diş çekme prensipleri;

 

 

 

Takım ve tezgah teknolojisinin her geçen gün gelişmesi işlerimizi kolaylaştırıp hızlandırırken bilmemiz ve öğrenmemiz gereken CNC  kodları, takip etmemiz gereken teknolojiler artmaktadır.

dis_cap_dis_acma

Şekil 3.1 Dış çap diş açma

ic_cap_dis_acma

Şekil 3.2 İç çap diş açma

sag_yon_ve_sol_dis

Şekil 3.3 Sağ yön ve Sol yön diş

tek_veya_cok_agizli_vida

Şekil 3.4 tek veya çok ağızlı  vida (çok ağızlı vida da hatve ağız sayısı kadar artar )

dis_normlarini_istenilen_olcude_yakalamak

Şekil 3.5 Diş normlarını istenilen ölçüde yakalamak için takım, tezgah ve işleme stratejisi bir bütündür.
Özel ölçülerdeki dişler için kullanılan ekipman ve yine programlama önem taşır.

Uygulamalar;

 

 

 

Diş çekme işlemleri için en çok kullanılan  çevrimleri ve en yaygın kontrol ünitelerine göre örnekleyecek olursak; Tornalama takımları ile örnek çalışma: Bu uygulamada aşağıda belirtilen  ölçü takım ve özelliklere göre 3 ayrı çevrim kodu ile yapılmış örnek bulunmaktadır.

dis_derinligi_hatve
g32cevrimi-g76cevrimi-g92cevrimi

Ø30mm çap üzerine 2mm hatve ile 1mm derinliğinde diş çekilmiştir.
Major çap: 30mm
Minor Çap: 28mm
60 derece metrik diş.
0.4mm ile 0.3 mm arası değişken paso derinliği
2 sefer finiş paso tekrarı 

Diş tarağı ile örnek çalışma:

Dis_taragi_ornek_calisma

Ø15mm delik çapına 2mm hatve ile 1mm derinliğinde diş çekilmiştir.
Major çap: 15mm
Minor Çap: 14mm
60 derece metrik diş.
Toplam diş derinliği 2 seferde paso ile kesilmiştir
Diş derinliği 10mm

Mini diş takımı ile örnek çalışma:

 

 

 

Bu uygulama da iç çap da pahlı giriş ve çıkışlı bir uygulama yapılmıştır. Özellikle de 2 farklı hatvenin birbiri ile kesişmesi gereken  durumlarda kullanılması gereken özelliklerden biridir.

Mini_Dis_takimi_ile_ornek_calisma

Ø10mm çap içerisine 1mm hatve ile 1mm derinliğinde diş çekilmiştir.
Major çap: 12mm
Minor Çap: 10mm
Özel ölçü ve derecelerde mini torna ucu
0.4mm ile 0.3 mm arası değişken paso derinliği
2 sefer finiş paso tekrarı
Kesim modu merkez

Whirling ünitesi ile örnek çalışma:

 

Whirling üniteleri üzerindeki uçlar özel forma sahip bilenmiş veya standart uçlar olabilir. Kayar otomatlarda özellikle de uzun parçaların dişlerini çekmek için  kullanılan bu yöntem aynı zamanda tornalama da yapabildiği için takım formundan dolayı tornalama yaparken takımın farklı bir noktası dişi çekebilir.

 

 

Tezgahta bulunan C eksen özelliği esas alınır. standart diş çekme komutlarında torna aynası belli bir devirde dönerek diş takımı belirlediğimiz sayıda tekrar yaparak talaş kaldırır ve dişi çeker. Whirling ile diş çekme de ise tezgah aynası C eksen modunda hareket ederek frezeleme mantığında tekrar sayısı olmadan tek seferde dişi çeker.

Whirling_unitesi_ile_ornek_calisma

Ovalama yöntemi:

 

 

Ovalama yöntemi ile diş açma CNC torna tezgahları için özel ekipman ile kolay ve hızlıdır. Ovalama yönteminde ile çalışmada malzeme ezilerek dişler elde edildiği için bu yöntemde diş açılacak malzeme önem kazanır. Ovalama ile diş açılacak malzemenin alaşımlı olması veya sert olması işlemi zorlaştıran faktörlerdir. 

ovalama_yontemi2

Ovalama ekipmanları CNC torna tezgahlarındaki tahrik sisteminden aldığı güç ile açılıp kapanma yaparak diş açma işlemini gerçekleştirir. Ovalama ekipmanları CNC tezgahları için çeşitli tiplerde bulunmaktadır.
2 sefer finiş paso tekrarı
Kesim modu merkez

ovalama_yontemi3